mapa pomniejsz powiększ

mapa pomniejsz powiększ

Logo MNKD Siciński Karol

KAROL SICIŃSKI (1884-1965)

W roku 2015 przypadła 50. rocznica śmierci Karola Sicińskiego – architekta, malarza urodzonego w Pabianicach w 1884 roku, mocno związanego z Kazimierzem Dolnym poprzez swoją pracę i służbę na rzecz tego miasta, jego mieszkańców i kultury polskiej. Siciński zmarł 7 sierpnia 1965 roku w Warszawie.


Karol Siciński

Studiował na Wydziale Architektury w Wyższej Szkole Przemysłowej w Krakowie oraz w Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Leona Wyczółkowskiego i Stanisława Dębickiego. Jedną z pierwszych jego samodzielnych prac był projekt schroniska na Hali Gąsienicowej w Tatrach z 1919 roku. W tym czasie pojawiła się jego fascynacja sztuką góralską, która była dla niego jedną z ważniejszych inspiracji w późniejszej twórczości.


Szkoła Podst. i LO w Kazimierzu Dolnym, 1919

Siciński większość swego zawodowego życia związał z Kazimierzem nad Wisłą, zauroczony jego architekturą i klimatem. Miasteczko zawdzięcza mu odrodzenie się do nowej bytności po zniszczeniach I i II wojny światowej, choć nie zawsze na swojej drodze spotykał się ze zrozumieniem mieszkańców dla bezkompromisowego podejścia do estetyki Kazimierza i narzucania innym swojej wizji architektonicznej i urbanistycznej. Jego nieocenioną zasługą było odkrywanie historycznego i malowniczego piękna miasteczka ukrytego wśród sieci wzgórz i wąwozów, i pokazywanie go innym bywalcom Kazimierza Dolnego w licznych architektonicznych realizacjach. Duch miejsca, wyrażany w bryłach projektowanych przez Sicińskiego domów, podkreślał malowniczą scenerię miasteczka.


Pierzeja zach. ul. Nadwiślańskiej w Kazimierzu Dolnym, 1955

W latach 1916-1918 z inicjatywy Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości (TOnZP) wykonał inwentaryzację organów w kościele farnym oraz wszystkich wypalonych i ocalałych domów w Kazimierzu nad Wisłą, pomiary ruin zamku w Ochotnicy i kościoła w Puławach. Od 1918 roku usamodzielnił się zawodowo i rozpoczął pracę dla Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W latach 1919-1925 wykonał 26 projektów szkół powszechnych, z których zrealizowano m.in. w 1919 roku projekt szkoły powszechnej w Kazimierzu nad Wisłą (rozbudowywanej w 1923 i 1953 roku). Innym projektem Sicińskiego z terenu okolic Kazimierza Dolnego była rozbudowa kościoła w Bochotnicy Kościelnej koło Nałęczowa z 1956 roku.


Dom Kuncewiczów w Kazimierzu Dolnym, szkic koncepcyjny, 1936

Według projektów Sicińskiego wybudowano w Kazimierzu Dolnym liczne wille i domy mieszkalne, m.in.: w latach 1936-1938 willę Kuncewiczów w Wąwozie Małachowskiego, w 1937 r. willę Berensów przy ul. Szkolnej. W 1931 r. wykonał rysunki rekonstrukcji kazimierskiego rynku (zniszczone podczas powstania warszawskiego).


Willa prof. Krwawicza w Kazimierzu Dolnym, 1951

Z zamiłowaniem projektował także wnętrza i meble, malował obrazy. Brał udział w dorocznych salonach Zachęty w latach 1927-1931. W 1931 roku miał w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych indywidualną wystawę swych prac. W 1932 roku wziął udział w pierwszej wystawie prac artystów plastyków przebywających na wakacjach w Kazimierzu nad Wisłą. W 1933 roku w Instytucie Propagandy Sztuki (IPS) uczestniczył w wystawie „Kazimierz Dolny w malarstwie”. Jego prace znajdują się m.in. w zbiorach Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym.

Kazimierz Dolny i okoliczne miejscowości nie były jedynymi miejscami, w których przejawił się twórczy wkład Sicińskiego w architektoniczną i malarską kulturę Polski pierwszej połowy XX wieku. Wykonywał z sukcesem projekty dla Kalisza, Warszawy, Sieradza, Podzamcza Chęcińskiego, Chełmicy Małej, Szpetala, Dragań, Zakopanego, Zalesia i wielu innych miejsc. W czasie wojny Siciński mieszkał z żoną i synem w Warszawie. Podczas powstania warszawskiego zniszczony został dom Sicińskiego i tylko pojedyncze rysunki zachowały się.


Dom Sicińskiego w Kazimierzu Dolnym, 1955-1957

W 1947 roku na wniosek Generalnego Konserwatora Zabytków Jana Zachwatowicza, Siciński został delegatem Ministra Kultury i Sztuki ds. odbudowy Kazimierza. Zajął się oceną szkód, doraźnymi zabezpieczeniami, projektami odbudowy i uzupełnień urbanistycznych. Sporządził program rekonstrukcji historycznej miasta (opartej na akwarelach Z. Vogla, rysunkach E.M. Andriolliego, J.F. Piwarskiego i in.). Ponadto w latach pięćdziesiątych zrealizowano tutaj jego projekty willi prywatnych, utrzymanych w stylu z lat trzydziestych, np. wille Krasińskich, Oroniów, Krwawicza, dom własny na Krzywym Kole, dom Drogomistrzów tzw. Koszarkę na Czerniawach oraz wille Mycko-Mysłowskiego i Witkowskich przy ul. Krakowskiej.  W 1949 roku przebudował jeden z zabytkowych spichlerzy, adaptując go wraz z zaprojektowanymi wnętrzami i meblami do potrzeb schroniska turystycznego. W 1950 roku zaprojektował hotel dzienny, a w 1952 roku przystąpił na zlecenie Stowarzyszenia Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (SARP) do projektowania Domu Pracy Twórczej Architekta w północno-zachodniej pierzei rynku, adaptując na ten cel resztki kilku najbardziej zniszczonych domów. W 1954 roku przeprowadził odbudowę i adaptację na kino zabytkowej bożnicy. Pomimo zaangażowania w liczne prace budowlane Siciński nie przerwał pełnienia obowiązków miejskiego konserwatora zabytków Kazimierza Dolnego.


Kamienice pierzei płn.-zach. w Kazimierzu Dolnym, 1950-1964

Prace architektoniczne Sicińskiego w Kazimierzu Dolnym reprezentują indywidualny styl tego architekta, charakteryzujący się połączeniem kamienia z drewnem. Stosował murowane, wysokie przyziemia wykonane w nietynkowanym miejscowym kamieniu (eksponując jego faktury i kolorystykę) i kontrastował z nim zaimpregnowane prawie na czarno drewniane kondygnacje górnych pięter. Dachy projektował wysokie, kryte gontem, z podcieniami lub okapami wspartymi na słupach lub kroksztynach. Budynki projektowane przez Sicińskiego odznaczają się wyczuciem proporcji (również we wnętrzach) i znakomitym wkomponowaniem w ukształtowanie terenu i w otaczającą zieleń.


Most na cmentarzu, 1952-1954

Za całokształt prac, ze szczególnym uwzględnieniem odbudowy Kazimierza, Siciński uzyskał w 1952 roku Nagrodę Państwową II stopnia. Zmarł 7 sierpnia 1965 roku w Warszawie i pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu w Kazimierzu nad Wisłą pod nagrobkiem, przez niego samego zaprojektowanym. Był odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1955 r.). Żonaty od 1913 roku z Jadwigą Feltynowską (ur. 1897 r.) miał jednego syna, który zmarł w 1940 roku w wieku 18 lat.


Grobowiec Rodziny Sicińskich w Kazimierzu Dolnym, 1948

Opracował dr Marcin Wawerski na podstawie: Grażyna Jonkajtys-Luba, Siciński Karol, [w:] Polski Słownik Biograficzny, T. XXXVI/3, z. 150, s. 464-466.


Powrót
Opinie o stronieDodaj opinię

średnia ocen:

Ta strona nie ma jeszcze komentarzy
Twój podpis:
Treść opinii:
Twoja ocena: 1 2 3 4 5
Newsletter
Wpisz adres e-mail...
Muzealna Cafe
więcej
Logowanie

Biuletyn Informacji Publicznej © Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym - 2013.
Projekt i wykonanie - Freeline.
Ta strona korzysta z plików cookie. Używając tej strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki. Możesz dowiedzieć się więcej w jakim celu są używane oraz o zmianie ustawień przeglądarki. Kliknij tutaj »
zamknij
DNI I GODZINY OTWARCIA

Informujemy, że od dn. 20 listopada 2017 nieczynne będą dla zwiedzających (do odwołania) ekspozycje Oddziału Przyrodniczego, Domu Kuncewiczów, Kamienicy Celejowskaiej oraz Manufaktura Muzealna i Biblioteka.

Więcej

Wesprzyj naswsparcie muzeum

Nr konta: 57 1750 1107 0000 0000 2076 2519