mapa pomniejsz powiększ

mapa pomniejsz powiększ

Logo MNKD Projekt Zatrocze

Polsko-litewski „Projekt Zatrocze” jest wspólnym przedsięwzięciem Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie oraz Trockiego Historycznego Parku Narodowego, finansowanym ze środków dotacji celowej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dzięki współpracy z partnerami ze strony polskiej przywracana jest świetność pałacu Tyszkiewiczów w Zatroczu, zwanego Białym Pałacem. Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie jest operatorem wykonawczym projektu, wyznaczonym przez MKiDN. Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym jest jednym z parnertów projektu.

Współpraca między Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie a Trockim Historycznym Parkiem Narodowym  obejmuje następujące zagadnienia:
- wymiana doświadczeń w zakresie ochrony krajobrazu historycznego, zarządzania zabytkowymi parkami, edukacją muzealną i wdrażaniu szkoleń ginących zawodów, niezbędnych do utrzymania zabytków,
- pomoc we wprowadzeniu zarządzania muzealnego w kształtowaniu  programu pałacu w Zatroczu, docelowo przeznaczonego na muzeum publiczne i ośrodek promocji kultury, który ze względu na najpiękniejszą ekspozycję krajobrazową w tej części Europy masowo przyciąga uwagę turystów, polityków i biznesu,
- w części pałacu rekonstrukcja wnętrz, nawiązująca do czasów Tyszkiewiczów, doradztwo w wyposażeniu wszystkich pomieszczeń,
- ułożenie programu dla muzeum  dworu z początku XX wieku, w domyśle polskiego.

Realizacja programu jest możliwa dzięki zaangażowaniu Gintarasa Abaraviciusa – Dyrektora Trockiego Historycznego Parku Narodowego. Polski dwór czy dwór w ogólności jako zjawisko historyczne zostało unicestwione po 1945 r. z powodów doktrynalnych w państwie komunistycznym i stale bardzo mocnej zakorzenionej niechęci do instytucji dworu polskiego ze strony pamiętającego tę zależność ekonomiczną i społeczną plebejskiego środowiska Litwinów. Zrujnowane dwory i pałacyki w ostatnim dziesięcioleciu dopiero zyskują w miarę sprawnych gospodarzy. Park Trocki jest dla nich punktem odniesienia jako wzór, czego muzeum wilanowskie doświadcza przyjmując ich delegacje w celach nawiązania współpracy i doradztwa w zarządzaniu zabytkami pałacowo-parkowymi.

Współpraca Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie i Parku rozpoczęła się w roku 2007 za sprawą Pana Jacka Milera, który skierował delegację litewską Parku do muzeum wilanowskiego, a następnie wdrożył proces decyzyjny, pozwalający na sfinansowanie dość rozległego katalogu prac konserwatorskich i muzealnych, niezależnie od bilateralnej współpracy obu instytucji.

W 2008 r. wilanowscy konserwatorzy – Wojciech Bagiński i Paweł Baranowski wraz z zespołem – przeprowadzili badania architektoniczno-konserwatorskie w celu opracowania programu konserwatorsko-restauracyjnego bogatej dekoracji rzeźbiarskiej w historycznych wnętrzach w pałacu w Zatroczu. W realizacji programu uczestniczyły wytypowane, uzdolnione konserwatorki litewskie, które zostały w toku prac nauczone zasad i technik postępowania, odmiennych od lokalnych obyczajów, aby w kolejnych etapach prac samodzielnie je prowadzić już tylko pod merytorycznym nadzorem lub – lepiej – z koleżeńską pomocą Wilanowian. Badania, zaprogramowanie na postawie ich wyników konserwacji i restauracji oraz wykonanie prac w jednym z pomieszczeń pałacu miało charakter pilotażowy. Program konserwatorski wykorzystali Litwini we wszystkich wnętrzach z dekoracją. Prace pilotażowe były jednocześnie etapem szkolenia dla litewskich konserwatorów, współpracujących przy rewitalizacji wszystkich zatroczańskich wnętrz.

W 2009 roku prace konserwatorskie na pierwszym piętrze pałacu można było uznać za zakończone – dzięki czemu w nowo odrestaurowanych pomieszczeniach zagościła wystawa „Piękno do mnie przyszło – malarstwo Wojciecha Weissa z białego okresu”, zorganizowana dzięki zaangażowaniu Muzeum  Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, we współpracy z Fundacją Muzeum Wojciecha Weissa. Wystawa była pierwszym krokiem do odtworzenia atmosfery i wystroju dawnej ziemiańskiej rezydencji Tyszkiewiczów. W kolejnych latach zespół pod kierunkiem konserwatorów wilanowskich prowadził dalsze etapy prac restauracyjnych w we wnętrzach pałacu w Zatroczu. Jednocześnie podjęta została współpraca merytoryczna, mająca na celu sformułowanie podstawowego programu identyfikującego przyszłe muzeum w zatroczańskim pałacu. W ramach polsko-litewskiej współpracy organizowane były seminaria, w których uczestniczyli polscy muzealnicy i przedstawicie polskich organizacji społecznych i obywatelskich, zajmujących się opieką nad miejscami dziedzictwa narodowego i kulturowego (a takim miejscem niewątpliwie jest założenie pałacowo-parkowe w Zatroczu). Animatorem tych działań było Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie podjęło także działania mające na celu upowszechnianie standardów edukacji muzealnej, pomyślane jako wymiana doświadczeń i dobrych praktyk z muzealnikami i edukatorami z Litwy.

W 2012 roku dzięki dotacji celowej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie podjęło się zadania koordynacji prac, mających na celu przygotowanie eskpozycji we wnętrzach mieszkalnych na parterze zatroczańskiego pałacu, ostateczne zdefiniowanie przestrzeni na piętrze, przeznaczonej na ekspozycje wystaw czasowych oraz sformatowanie programu tychże wystaw na lata 2013-2018. Z założenia ekspozycja stała na parterze rezydencji Tyszkiewiczów – nazwana dość znacząco „Dom odzyskany” – została wyposażona dzięki długoterminowym depozytom pozyskanym z polskich muzeów. Do projektu w roli partnerów włączyły się następujące muzea: Muzeum Narodowe w Warszawie (wraz z oddziałem w Nieborowie), Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum Narodowe w Szczecinie, Muzeum Podlaskie w Białymstoku (wraz z Muzeum Wnętrz w Choroszczy), Muzeum-Zamek w Łańcucie, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa, Fundacja Muzeum Wojciecha Weissa. Chęć współpracy w dalszych etapach projektu zgłosiły także: Galeria Sleńdzińskich w Białymstoku, Muzeum Okręgowe w Suwałkach oraz Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym.

W kolejnych latach sale na pierwszym piętrze pałacu Tyszkiewiczów zostały ożywione przez wystawy czasowe, przybliżające publiczności twórczość artystów, związanych z Litwą i Wileńszczyzną. Pierwsza wystawa, po oficjalnym rozpoczęciu Projektu Zatrocze, była kontynuacją prezentacji twórczości Wojciecha Weissa. Nosiła tytuł „Miłość i czas”, przygotowana wspólnie z Fundacją Muzeum Wojciecha Weissa. Ów czas stał się nieodłącznym elementem tytułów kolejnych wystaw. We wrześniu 2014 roku w zatroczańskim pałacu zagościła wystawa „Portret i czas”, poświęcona twórczości Aleksandra, Wincentego, Ludomira i Julitty Sleńdzińskich. Jej współorganizatorem była Galeria im. Sleńdzińskich z Białegostoku. Wrzesień 2015 roku to czas otwarcia wystawy „Przestrzeń i czas”, prezentującej dokonania artystyczne kolejnej wielopokoleniowej rodziny malarzy: Alfreda, Czesława i Joanny Wieruszów-Kowalskich. Partnerem przy organizacji wystawy było Muzeum Okręgowe w Suwałkach. Najnowsza wystawa, która zawitała do pałacu w Zatroczu w październiku 2016 roku, pokazuje twórczość mało znanego i zapomnianego artysty – Aleksandra Szturmana.  Jest ona o tyle ciekawa, że przedstawia zwartą kolekcję 120 obrazów, które po zawieruchach historycznych trafiły do zbiorów Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Wszystkie obrazy, będące w niezbyt dobrym stanie zachowania, zostały poddane trwającej trzy lata konserwacji, finansowanej ze środków Projektu Zatrocze. Wystawa potraw do września 2017 roku.

Każda wystawa została udokumentowana w katalogu jej poświęconym. Obecnie trwają prace nad czwartym z kolei katalogiem do wystawy „Sztuka i czas. Aleksander Szturman (1869-1944). Artysta w podróży”.

Ostatnią wystawą organizowaną w ramach projektu będzie prezentacja twórczości Ferdynanda Ruszczyca (1870-1936), przygotowywana przez Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym. Wystawa odbędzie się w okresie od września 2017 r. do września 2018 r.

tekst: Monika Klimowicz


Powrót
Opinie o stronieDodaj opinię

średnia ocen:

Ta strona nie ma jeszcze komentarzy
Twój podpis:
Treść opinii:
Twoja ocena: 1 2 3 4 5
Newsletter
Wpisz adres e-mail...
Muzealna Cafe
więcej
Logowanie

Biuletyn Informacji Publicznej © Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym - 2013.
Projekt i wykonanie - Freeline.
Ta strona korzysta z plików cookie. Używając tej strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki. Możesz dowiedzieć się więcej w jakim celu są używane oraz o zmianie ustawień przeglądarki. Kliknij tutaj »
zamknij

Wesprzyj naswsparcie muzeum

Nr konta: 57 1750 1107 0000 0000 2076 2519