mapa pomniejsz powiększ

mapa pomniejsz powiększ

Lubelskie

Logo MNKD Ołtarz lub epitafium ze św. Jerzym

Ołtarz lub nagrobek z wyobrażeniem św. Jerzego walczącego ze smokiem, 1 ćw. XVII w., wapień, marmur, polichromia, złocenia.

Tę niezwykle interesującą rzeźbę można zobaczyć na ekspozycji w tzw. Domu Północnym zamku janowieckiego. Patrząc na ten niezwykle piękny obiekt nasuwa się pierwsze pytanie, dlaczego jest on określany jako nagrobek lub ołtarzyk, dlaczego określenie nie jest jednoznaczne. Gdy jednak spojrzymy na ten zabytek całościowo, szybko dostrzeżemy iż jest on niekompletny stąd ten brak jednoznacznego jego określenia. Rzeźba powstała prawdopodobnie w 1 ćw. XVII wieku, wykonana z wapienia, polichromowana i złocona czego „świadki” będzie można zobaczyć na samym zabytku. Dolna część rzeźby – predella zawiera tylko wtórną tablicę, ze współczesną malowaną inskrypcją określającą i datującą obiekt, flankowaną dwoma podstawami niezachowanych kolumn. W tej części widoczne są zachowane resztki polichromii i złoceń. Wyżej widoczny jest fragment stelażu akcentujący niekompletność zabytku, który zwieńczony zostaje kompozycją w arkadzie z dekoracyjnym ornamentem roślinnym wspartym na dwóch manierystycznych pilastrach z impostami, zdobionymi ornamentem plecionkowym. Tematem reliefowej kompozycji jest walka świętego Jerzego ze smokiem. Święty Jerzy na koniu, ubrany w zbroję i płaszcz pokonuje skrzydlatego smoka wbijając w paszczę włócznię. Obok postaci św. Jerzego widoczna klęcząca postać księżniczki uratowanej przez św. Jerzego. Historię tę pięknie opisuje „Złota legenda” Jakuba de Voragine. W pachach arkady po jej obu stronach ornament okuciowy. Całość kompozycji wieńczą dwa kanelowane, zwężające się ku dołowi pilastry z jońskimi kapitelami, flankowanymi z obu stron dekoracją z dwoma puttami trzymającymi kartusze herbowe. Także tu można dostrzec resztki polichromii i złoceń. Powyżej widoczny fryz z ornamentem okuciowym i inkrustacją marmurową a ponad nim kimation joński. Rzeźbę wieńczy trójkątny naczółek z wydatnym gierowanym gzymsem, w środku zdobiony listwami i rozetą. Oś szczytu gzymsu przerwana, w nim stopa niezachowanego zdobienia osi, na której widać marmurową inkrustację. Rzeźba z przedstawieniem świętego Jerzego jest niezwykle interesującym obiektem XVII-wiecznej kamieniarki, który pokazuje ówczesny trend, widoczny szczególnie w architekturze, polegający na przenikaniu ornamentyki upowszechnianej przez niderlandzkie wzorniki np. Jana Vredemana de Vriesa i Cornelisa Florisa.


Cenny zabytek jest depozytem miejscowej parafii pw. Św. Stanisława bpa i m. oraz św. Małgorzaty. Do lat 80. XX w. był wmurowany wtórnie w północną bramę ogrodzenia kościoła. Stamtąd trafił do pracowni konserwatorskiej w Toruniu. Po wieloletnich, skomplikowanych zabiegach konserwatorskich w końcu lat. 90. zdecydowano o jego wyeksponowaniu na stałej wystawie w janowieckim zamku. Prace nad jego rekompozycją konsultował prof. Jerzy Kowalczyk, a zrealizowała je konserwator dzieł sztuki, Zofia Kamińska.
Istnieje przypuszczenie, że ołtarzyk lub epitafium stanowił wyposażenie kaplicy janowieckiego zamku. Po tym, jak od początku XIX wieku budowla uległa opuszczeniu i zniszczeniom, zapewne ktoś w dobrej woli (może miejscowy proboszcz?) uratował przedstawienie św. Jerzego walczącego ze smokiem, przenosząc rzeźbiarską kompozycję w obręb kościoła, leżącego u stóp zamku.

Łukasz Rejowski

Materiał ilustracyjny:
1.    Fot. ołtarza lub epitafium ze sceną św. Jerzego walczącego ze smokiem, Piotr Jaworek 2017 r.
2.    Fotografia nieznanego autorstwa, ukazująca tzw. ołtarzyk św. Jerzego wmurowany w północną bramę ogrodzenia przy kościele parafialnym w Janowcu, przed 1939 r., ze zbiorów prywatnych.

KARTA PRACY


Powrót
Opinie o stronieDodaj opinię

średnia ocen:

Ta strona nie ma jeszcze komentarzy
Twój podpis:
Treść opinii:
Twoja ocena: 1 2 3 4 5
Newsletter
Wpisz adres e-mail...
Muzealna Cafe
więcej
Logowanie

Biuletyn Informacji Publicznej © Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym - 2013.
Projekt i wykonanie - Freeline.
Ta strona korzysta z plików cookie. Używając tej strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki. Możesz dowiedzieć się więcej w jakim celu są używane oraz o zmianie ustawień przeglądarki. Kliknij tutaj »
zamknij
DNI I GODZINY OTWARCIA

Informujemy, że od dn. 20 listopada 2017 nieczynne będą dla zwiedzających (do odwołania) ekspozycje Oddziału Przyrodniczego, Kamienicy Celejowskaiej oraz Manufaktura Muzealna i Biblioteka.

Więcej

Wesprzyj naswsparcie muzeum

Nr konta: 57 1750 1107 0000 0000 2076 2519