mapa pomniejsz powiększ

mapa pomniejsz powiększ

Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym » Lokalizacje » – Oddział Muzeum Sztuki Złotniczej » Ogólnopolskie Warsztaty Złotnicze dla Muzealników

Logo MNKD Ogólnopolskie Warsztaty Złotnicze dla Muzealników

Muzeum Sztuki Złotniczej, Oddział Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym, od 2009 roku organizuje cyklicznie Ogólnopolskie Warsztaty Złotnicze o charakterze seminarium naukowego, dla muzealników i osób zawodowo zajmujących się zabytkami złotnictwa.

W minionych latach, prowadzone były one w oparciu o niezwykle cenny nabytek do zbiorów Muzeum Nadwiślańskiego, jakim jest unikatowy zespół zabytków – blisko 300 narzędzi, maszyn, urządzeń, wzorników – stanowiących wyposażenie dawnego warsztatu złotniczego, założonego w 1858, a należącego od kilku pokoleń do tej samej rodziny złotników krakowskich – najpierw Głowackich, później Chmielińskich, a także w oparciu o własne zbiory zabytkowych sreber.
Głównym celem tych działań była szeroko pojęta pomoc muzealnikom w ich pracy z zabytkami złotnictwa m.in. przez poszerzenie dotychczasowej ich wiedzy  w zakresie zagadnień warsztatowych dawnego złotnictwa, dotyczących materiałów i technologii,  przez omawianie i demonstrowanie w praktyce dawnych, nie stosowanych już dziś technik złotniczych, a także szczegółowe omawianie znaków złotniczych stosowanych zarówno na naszych ziemiach jak i w Europie ze szczególnym uwzględnieniem falsyfikatów.
Prowadził je wielki znawca dawnego złotnictwa, autor wielu niezwykle cennych publikacji, historyk sztuki, współtwórca i wieloletni opiekun naukowy zbiorów Muzeum Sztuki Złotniczej, nieodżałowanej pamięci Michał Gradowski, a w zakresie zagadnień warsztatowych, technik i technologii, artysta plastyk, złotnik i teoretyk dawnego złotnictwa, Jacek Rochacki – według własnego programu autorskiego. Po kilku latach latach dołączył do nich złotnik i konserwator Marian Klabisz.
Po odejściu Pana Michała, formuła warsztatów  uległa znacznej zmianie, ale zasadniczy cel pozostał ten sam. Nadal mają one służyć pomocą tym, którzy pracują z zabytkami, zwłaszcza w zakresie warsztatu naukowego badacza dawnego złotnictwa, metodologii badań nad dawnym złotnictwem polskim, problemu falsyfikatów na rynku antykwarycznym i w muzeach oraz rozwiązywaniu konkretnych problemów, w tym konserwatorskich, jakie niejednokrotnie napotykają muzealnicy, a także wymianie doświadczeń między uczestnikami.

W tym roku Ogólnopolskie Warsztaty Złotnicze dla Muzealników odbyły się w dniach 25-27 września. Były one spotkaniem miłośników dawnego złotnictwa, dla których zgłębianie jego tajników jest nie tylko zawodem, ale i pasją życiową. Znakomici znawcy, doświadczeni historycy sztuki, przekazywali swoją wiedzę i dzielili się doświadczeniem z młodymi, niekiedy całkiem "świeżo upieczonymi" muzealnikami.
Na te zajęcia o charakterze seminarium naukowego, połączone z działaniami praktycznymi, przyjechali muzealnicy zajmujący się w swojej profesji zabytkami złotnictwa, z różnych stron Polski, m.in. z Zamku Królewskiego na Wawelu, z Muzeum Okręgowego w Koninie, z Muzeum Ziemi Kaliskiej, z Muzeum Lubelskiego w Lublinie oraz z Muzeum Narodowego w Warszawie, Zamku Królewskiego, Łazienek Królewskich, Muzeum Archidiecezjalnego i Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, a także inne osoby, którym bliska jest dawna sztuka złotnicza.
Warsztaty otworzyła zastępca dyrektora ds. działalności podstawowej  Magdalena Postępska oraz kierownik Oddziału Muzeum Sztuki Złotniczej Aniela Ryndziewicz.
Pierwszy dzień poświęcony był m.in. tematyce zabytkowych platerów, którą przedstawiła dr Joanna Paprocka Gajek z Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Uczestnicy zapoznali się z historią technologii platernictwa, z najstarszymi polskimi wytwórniami wyrobów platerowanych, a także z zagadnieniem funkcjonowania platerów obecnie – w kolekcjach muzealnych, prywatnych i na rynku antykwarycznym.
Prezentacja przedstawiona przez Małgorzatę Szuman Gorczycę z Muzeum Okręgowego w Koninie, uświadomiła wszystkim, jak znaczącą pomocą przy datowaniu biżuterii z XIX i 1. poł XX w., mogą być zapięcia broszek, mocowanie kolczyków, zamki bransolet, czy niektóre elementy konstrukcyjne tych przedmiotów.
Tradycyjnym i nieodłącznym elementem każdych Warsztatów dla Muzealników, jest możliwość zapoznania się z praktyczną stroną dawnego warsztatu złotnika. Uczestnicy z uwagą obserwowali demonstracje dawnych technik złotniczych, a podczas drugiej części zajęć, pod okiem złotnika i konserwatora zabytkowych sreber, Mariana Klabisza, mieli możliwość własnoręcznego wykonania np. drobnych prac repuserskich, przy użyciu autentycznych narzędzi złotniczych. Do późnych godzin wieczornych trwały dyskusje, konsultacje i wymiana doświadczeń w pracy z zabytkami dawnego złotnictwa.

W kolejnych dniach zajęć, wynikami swoich wieloletnich badań dotyczących zagadnienia znaków złotniczych na zabytkowych srebrach polskich i francuskich podzielił się z uczestnikami   Ryszard Bobrow z Muzeum Narodowego w Warszawie. Znaki, inaczej cechy złotnicze  występują na zdecydowanej większości sreber, z jakimi mają do czynienia pracownicy muzeów. Maleńkie, niekiedy niemożliwe do odczytania gołym okiem znaczki, bite w mało eksponowanych miejscach dla uwiarygodnienia jakości stopu (srebra i miedzi) użytego do wykonania przedmiotu, są dziś cennym źródłem wiedzy o zabytku, określającym kraj, autora, czy czas powstania. System znakowania wyrobów złotniczych jest różny w różnych krajach, a jednym z krajów, w których pojawiły się najwcześniej, bo w średniowieczu, była właśnie Francja.
Znakomite zasoby złotnictwa krakowskiego, ciągle jeszcze pozostawiają wielkie pole do działania badaczom. Dariusz Nowacki z Zamku Królewskiego na Wawelu, od lat zgłębiający tajniki tej dziedziny sztuki, poprowadził uczestników  przez złotniczy Kraków, bogato ilustrowanym wykładem zatytułowanym "Co wiemy o złotnictwie krakowskim XVII wieku". A kolejne zagadnienia przez niego prezentowane dotyczyły złotnictwa hamburskiego z polskiej perspektywy w kontekście zaszłości historycznych i zasobów współczesnych.

Pracownicy Okręgowego Urzędu Probierczego w Warszawie Beata Wytrykus i Jacek Motyka swoimi prezentacjami przybliżyli uczestnikom działalność Urzędu Probierczego, obowiązujące w Polsce prawo probiercze, sposoby oznaczania próby metali szlachetnych, a także używane aktualnie znaki probiercze. Przedstawili też film, który znakomicie ilustrował omawiane zagadnienia. Po zapoznaniu się z przeprowadzonym przez Magdalenę Cichocką z Wydziału Zamiejscowego OUP w Gdańsku, pokazem oznaczania próby na kamieniu probierczym metodą przybliżoną, każdy z uczestników mógł, samodzielnie oznaczając próbę, sprawdzić czy noszona na palcu, obrączka, pierścionek lub bransoletka jest rzeczywiście tej próby, jaka widnieje na umieszczonych na tych przedmiotach znakach. Wszyscy niestrudzenie i z wielkim zaangażowaniem do późnych godzin wieczornych, dokonywali tego oznaczania. A prowadzone przez złotnika i konserwatora zabytkowych sreber Mariana Klabisza zajęcia dotyczyły profilaktyki konserwatorskiej zabytkowych sreber, sposobów ich czyszczenia, problematyki złoceń, w tym rozpoznawania i obchodzenia się z dającym piękne efekty, ale niestety przyczyniającym się do skracania życia złotników w minionych wiekach – złoceniem ogniowym. Także  zagadnienie fałszerstw, ich rozpoznawania, w tym odróżniania patyn naturalnych i sztucznych, były przedmiotem żywego zainteresowania uczestników.

Dziękujemy jeszcze raz wszystkim prowadzącym  oraz wszystkim uczestnikom tych zajęć i zapraszamy w przyszłym roku na kolejną edycję, organizowanych przez Oddział Muzeum Sztuki Złotniczej, Ogólnopolskich Warsztatów Złotniczych dla Muzealników.

Aniela Ryndziewicz
Kierownik Oddziału Muzeum Sztuki Złotniczej


Powrót
Opinie o stronieDodaj opinię

średnia ocen:

Ta strona nie ma jeszcze komentarzy
Twój podpis:
Treść opinii:
Twoja ocena: 1 2 3 4 5
Newsletter
Wpisz adres e-mail...
Muzealna Cafe
więcej
Logowanie

Biuletyn Informacji Publicznej © Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym - 2013.
Projekt i wykonanie - Freeline.
Ta strona korzysta z plików cookie. Używając tej strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki. Możesz dowiedzieć się więcej w jakim celu są używane oraz o zmianie ustawień przeglądarki. Kliknij tutaj »
zamknij
DNI I GODZINY OTWARCIA

Informujemy, że od dn. 20 listopada 2017 nieczynne będą dla zwiedzających (do odwołania) ekspozycje Oddziału Przyrodniczego, Domu Kuncewiczów, Kamienicy Celejowskaiej oraz Manufaktura Muzealna i Biblioteka.

Więcej

Wesprzyj naswsparcie muzeum

Nr konta: 57 1750 1107 0000 0000 2076 2519