mapa pomniejsz powiększ

mapa pomniejsz powiększ

Lubelskie

Logo MNKD HISTORIA PEWNEGO DWORU

Kazimierz Dolny to miasto o statusie pomnika historii. Takie wyróżnienie przyznał miastu we wrześniu 1994 roku Prezydent Lech Wałęsa. Oznacza to, że miasteczko zachowało zabudowę o wyjątkowej wartości dla dziedzictwa narodowego. W Kazimierzu Dolnym przy ulicy Podzamcze 20 stoi drewniany dwór własności Muzeum Nadwiślańskiego. Nie pochodzi on jednak z Kazimierza Dolnego, a wszystko zaczęło się tak…


fot. źródło: FB / Na fali z historią

 

W powiecie kraśnickim województwa lubelskiego znajduje się miejscowość Gościeradów gdzie w II poł. XVIII wieku Eligiusz Prażmowski wraz z żoną wybudowali piękny pałac z kompleksem budynków gospodarczych.
Prażmowski wybitny muzyk, skrzypek, starosta mszczonowski poślubił Salomeę, która wniosła w posagu ziemię gościeradowską. Od tego momentu tereny te należą do rodziny Prażmowskich.
Małżeństwo miało córkę Mariannę, która wyszła za hrabiego Wojciecha Suchodolskiego herbu Janina i wniosła dobra Gościeradowskie w posagu. Po śmierci hrabiego i Marianny ich najstarszy syn Franciszek Suchodolski oddziedziczył dwie miejscowości Gościeradów i Wojcieszków.
Franciszek oddziedziczył także talent muzyczny po dziadku Eligiuszu Prażmowskim. Był wybitnym wirtuozem. Wstąpił też do gwardii cesarskiej gdzie służył do 1812 roku. Ożenił się z Petronelą herbu Pobóg. Małżeństwo miało dwóch synów. Starszego Eligiusza, który oddziedziczył Gościeradów oraz młodszego Edmunda, właściciela Wojcieszkowa. I tu kończy się pewien okres w dziejach folwarku…
Eligiusz nie znalazł szczęścia w miłości. Nigdy się nie ożenił. Poświęcił życie muzyce. W gościeradowskim pałacu organizował koncerty. 11-go sierpnia 1892 roku sporządził testament. Spisał w nim, że całe dobra ziemskie Gościeradowa przekazuje młodszemu bratu, ale po śmierci Edmunda pałac ma przejść na własność Towarzystwa Dobroczynności. W 1904 roku umiera Edmund. Spadkobiercom nie podobała się decyzja stryja jednak ostatecznie w pałacu powstaje szpital funkcjonujący do 1949 roku. Po II wojnie światowej w pałacu mieściło się Państwowe Prewentorium Przeciwgruźlicze , a od 1979 roku mieści się Dom Pomocy Społecznej, który funkcjonuje do dziś.
Utrzymanie całego ogromnego kompleksu budynków przy pałacu wymagało dużego nakładu finansowego. Samo prowadzenie szpitala pochłaniało ogromne pieniądze. Państwowego Prewentorium Przeciwgruźliczego nie stać było na utrzymanie zabytkowego dworu znajdującego się przy pałacu. Wieloletnie zaniedbanie zabytkowego obiektu doprowadzało do niszczenia budynku. Dwór wzniesiony w II poł. XVIII w. służył za siedzibę oficjonalisty i służby. W II poł XIX wieku przeprowadzono remont – wymieniono części więzy dachowej, drewnianych okiennic i drzwi oraz dobudowano frontowy ganek. Ok 1895 roku pokryto dach nowym gontem. Przed wojną rozpadający się budynek częściowo służył jako magazyn.


Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa nr 1143 ze zbiorów WUOZ w Lublinie
 

                                                                                                                                 
           W. Górski z 1966 r. wg dokumentacji P.P Pracowni Konserwacji Zabytków Oddział w Warszawie

 

Wówczas dworem zainteresował się dyrektor Muzeum Nadwiślańskiego i konserwator w Kazimierzu Dolnym Jerzy Żurawski który, podjął decyzję o przeniesieniu zabytku do Kazimierza Dolnego i przejęcia jako siedzibę dyrekcji Muzeum.
Proces translokacji nie był prosty. W latach 70 XX wieku nie było możliwości, aby budynek przewieść w całości, dlatego konstrukcję zdemontowano, deska po desce. Przewieziono koleją do Puław, a stamtąd wozami konnymi do Kazimierza. Całkowity koszt translokacji i konserwacji wyniósł 2.078.744 starych polskich złotych.

Dwór pomimo znacznego zaniedbania jest cennym zabytkiem. Stanowi przykład XVIII-wiecznej drewnianej architektury dworów ziemiańskich. Dawniej bardzo popularne dziś niezwykle rzadkie obiekty.


Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa nr 1143 ze zbiorów WUOZ w Lublinie

 

Obecnie w budynku znajduje się siedziba Działu Edukacji Muzealnej. Są tu: sala konferencyjna oraz dwie pracownie: złotnicza i ceramiczna, gdzie odbywają się lekcje i warsztaty muzealne.

 


Powrót
Opinie o stronieDodaj opinię

średnia ocen:

Ta strona nie ma jeszcze komentarzy
Twój podpis:
Treść opinii:
Twoja ocena: 1 2 3 4 5
Newsletter
Wpisz adres e-mail...
Muzealna Cafe
więcej
Logowanie

Biuletyn Informacji Publicznej © Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym - 2013.
Projekt i wykonanie - Freeline.
Ta strona korzysta z plików cookie. Używając tej strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami Twojej przeglądarki. Możesz dowiedzieć się więcej w jakim celu są używane oraz o zmianie ustawień przeglądarki. Kliknij tutaj »
zamknij
DNI I GODZINY OTWARCIA

Informujemy, że od dn. 20 listopada 2017 nieczynne będą dla zwiedzających (do odwołania) ekspozycje Oddziału Przyrodniczego, Kamienicy Celejowskaiej oraz Manufaktura Muzealna i Biblioteka.

Więcej

Wesprzyj naswsparcie muzeum

Nr konta: 57 1750 1107 0000 0000 2076 2519